Wij zijn Made by Society

Open. Niet alleen madebysociety.com is vanaf nu open. Maar ik propageer bovenal een open houding naar elkaar. Een soort openheid die verbindingen tussen mensen onderling tot stand brengt. Made by Society beoogt met zijn platform sociale mensen en merken met elkaar te verbinden. Mensen die zich hebben ontdaan van het begrip consument. En merken die naast hun behoeftevervullende functie een zinvolle bijdrage willen leveren aan de wereld. Made by Society zal dus specifiek aandacht schenken aan merken die zich op een verantwoorde manier willen manifesteren – hoe moeilijk dit soms ook blijkt te zijn. Daarnaast zal ik in bredere zin alles aanraken wat me op sociaal, zakelijk en creatief gebied interesseert. Nu nog alleen, maar zeer binnenkort met meerdere bloggers. Naast een platform waar kennis gedeeld wordt, zal ik – in naam van Made by Society – projecten uitvoeren. Communicatieprojecten waar merken en sociale doelen met elkaar worden verbonden. Het Wish-project kan hiervoor als pilot worden gezien. En er wordt hard gewerkt aan een project met Z Straatmagazine en het Leger des Heils. Ik hoop dat ik mijn bezoekers kan inspireren. Wordt vervolgd.

Opmerking: mijn daanneleman.blogspot.com blijft bestaan, maar zal voor het grootste deel worden overgenomen door madebysociety.com. Ik hoop tot ziens!

De Tovenaarsleerling en de illusie van technologie als oplossing van het duurzaamheidsprobleem

In zijn boek Een vorm van beschaving gebruikt Klaas van Egmond ‘De Tovenaarsleerling’ van Goethe als metafoor om het duurzaamheidsprobleem te duiden. “Als de tovenaar boodschappen gaat doen, kan de tovenaarsleerling de verleiding niet weerstaan om zelf te gaan toveren. Met zijn nog beperkte kennis tovert hij een bezem om tot bediende die het bad met water kan vullen. Dat lukt inderdaad tot grote vreugde van de leerling. Zodra het bad vol is, sommeert hij de bediende om te stoppen, maar deze gaat gewoon door en weet van geen ophouden. Omdat de bediende nergens naar lijkt te luisteren en het huis begint te overstromen, hakt de leerling de bediende in twee stukken. Maar dat blijkt twee bedienden op te leveren; die gewoon doorgaan met het aandragen van water. Een volgende poging levert vier bedienden op en het probleem wordt steeds groter; het water stroomt nu door het hele huis. Het drama komt ten einde wanneer de echte tovenaar thuiskomt.”

Waarom vind ik deze metafoor zo mooi? Omdat het op een krachtige manier laat zien hoe ons heilig geloof in de technologie als oplossing voor het duurzaamheidprobleem nuance verdient. Want technologie an sich is goed noch slecht. En kan evengoed zijn doel voorbijschieten. Denk aan hierbij aan een massale overstap op kernenergie als oplossing voor het energietekort. De eventuele rampzalige gevolgen worden voor lief genomen. Terwijl er al lang meer duurzame oplossingen voorhanden zijn, die misschien iets meer tijd en energie kosten om te ontwikkelen, maar wel garant staan voor echt schone energie. Belangrijk is het om als wereld gezamenlijk een doel te formuleren: in wat voor wereld willen we leven? Om vervolgens doelen en middelen als een volleerd tovenaar op elkaar af te stemmen . Misschien een utopie...maar ik sterf liever voor een nastrevenswaardige illusie dan dat ik leef voor een hel op aarde.

Het bovenstaande citaat is letterlijk overgenomen uit Een vorm van beschaving van Klaas van Egmond. Lees ook de recensie die ik op Molblog heb geschreven of beluister hieronder het interview met hem in Vroege Vogels...

“MVO, waar hebben we het eigenlijk over?”

De vraag waar we het eigenlijk over hebben als we spreken over MVO, dat is wat me vooral bijbleef na deze SWOCC-ontmoeting met als titel: ‘Mens, Milieu & Meerwaarde. Het was Jan Jonker, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Nijmegen en voorloper als het gaat om kennis omtrent dit ‘onderwerp’, die het debat aanwakkerde. Daarbij geflankeerd door Marjolein Doets, die haar onderzoek presenteerde en de ontmoeting van een titel voorzag. Waarna de term gestalte kreeg door praktische voorbeelden van InterfaceFLOR (het meest duurzame bedrijf volgens Globescan) en KLM, dat in de luchtvaartindustrie als een van de voorlopers kan worden gezien.

Nut en noodzaak van MVO
In de presentatie en het onderzoek van Marjolein Doets (SWOCC) - ‘Mens, Milieu en Meerwaarde’- lag de nadruk toch vooral de duurzame kant van MVO. Iets dat gezien de tendens van het moment niet gek is. Maar het is wel jammer dat de P van People hierdoor soms lijkt onder te sneeuwen. Hoe dan ook, in haar onderzoek benadrukt ze het belang van MVO voor bedrijven. En laat ze zien hoe bedrijven MVO kunnen integreren in hun bedrijfsvoering:

1) Implementatie
• Waar moeten we beginnen?
• Wat moeten we doen en laten?
2) Communicatie
• Moeten we over het MVO-beleid communiceren?
• Zo ja, op welke manier?

Op basis van een dertigtal diepte-interviews kwam ze tot de volgende motieven waarom bedrijven aan MVO doen:
• Omdat het hoort (interne overtuiging): Triodos Bank
• Omdat het moet (externe druk): Iglo
• Omdat het loont (toegevoegde waarde): Unilever

De volgende typologieën kunnen worden ingezet om bedrijven van advies te voorzien: de zwijgers, de achterblijvers, de uitblinkers en de hypocrieten. Waarbij aangetekend moet worden dat het hier om extremen gaat, die kunnen helpen ergens te komen of juist niet. Want niermand wil natuurlijk een hypocriet zijn die zich schuldig maakt aan greenwashing. Tot slot kwam Marjolein Doets nog met een mooi lijstje met Do’s en Dont’s:

1) Benadruk persoonlijk belang
2) Maak het tastbaar
3) Stem je boodschap af op je doelgroep
4) Zorg voor voldoende bewijs
5) Communiceer stapsgewijs
6) Creëer de juiste tone-of-voice
7) Zorg intern voor samenwerking
8) Zorg voor goedkeuring van een ‘onafhankelijke’ partij: WNF, Fairtrade, Greenpeace
9) Wees consistent
10) Sluit aan op je merkpositionering

Waar hebben we het over?
Na een korte introductie van Jan Jonker (Radboud Universiteit Nijmegen) waarin duidelijk wordt dat het bedrijfsleven maar liefst tien jaar later dan hijzelf het onderwerp MVO heeft ontdekt, raakt hij toch echt de achilleshiel van de discussie. De begrippen duurzaamheid en MVO worden te pas en te onpas gebruikt. Maar waar hebben we het eigenlijk over en is er geen sprake van een Babylonische spraakverwarring? Het zijn immers verschillende discussies die tegelijkertijd worden gevoerd:

• De opwarming van de aarde: vervuiling en lange termijneffecten
• Armoedespreiding: toegang tot voedsel, onderwijs en technologie
• Vermindering van gebruik van natuurlijke hulpbronnen: olie, water, ijzer
• Management (winst): beleid, sociale bijdrage en verantwoordelijkheid
• Instituties: beleid, distributie van macht, welwaart en democratie
• Rechten en plichten: het opnieuw optuigen van een sociaal contract
• De impact van organiseren: sociaal, ecologisch en cultureel

Een campagne van o.a. Greenpeace illustreert pijnlijk het belang van helderheid in de discussie: The future is not about sorry.


De moeilijkheid ligt met name hierin: het bedrijfsleven wordt zowel als de oorzaak als de oplossing gezien...”De discussie gaat over politieke en sociale kwesties die aan de mogelijkheden van een enkel bedrijf voorbijgaan. Tegelijkertijd zijn bedrijven de enige instellingen met de hulpbronnen, technologie en motivatie om duurzame ontwikkeling door MVO te bereiken (Stuart Hart, 1999).

Jan Jonker benadrukt dat we verder moeten kijken dat het moment. Dus geen windmolenparken want die zetten ons als ware terug in de tijd. Maar flocking the fututure: “Thousands of people around the world are involved in social and ecological activities innovating the future.” Een mooi voorbeeld is het HAN SMILE project...



Sociale software moet ervoor zorgen dat mensen en ideeën als hierboven elkaar vinden. Twitter laat al ons iets van de sociale kracht zien. Much more to come.

InterfaceFLOR: duurzaamheid vanuit het hart
Voor InterfaceFLOR – wereldwijd marktleider in tegeltapijt - kwam Geanne van Arkel naar het gebouw van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in Amsterdam. Wat mij betreft is InterfaceFLOR een voorbeeld van een bedrijf dat past bij het nieuwe zakendoen: communicatie vanuit het hart en intern geleid door een leider met visie. “InterfaceFLOR wil een bedrijf zijn dat door ondernemen laat zien wat duurzaamheid in alle dimensies inhoudt: people, proces, product, place en profit en wil door de kracht van haar invloed een herstellende bijdrage leveren aan het milieu en de maatschappij”, aldus Ray Anderson (oprichter en chairman). Niet voor niets werd het bedrijf uitgeroepen tot meest duurzame bedrijf ter wereld door Globescan. In de termen van Marjolein Doets (SWOCC) een uitblinker dus. Bekijk de bedrijfsfilm voor een korte impressie.

KLM: voorloper?
Als sluitstuk van de middag kwam KLM aan bod. KLM geldt in de luchtvaart namelijk als een positief voorbeeld. De presentatie werd gegeven door Annebeth Wierenga (Senior Communicatieadviseur). De moeilijkheid bij bedrijven als KLM is dat MVO-beleid niet top-down lijkt te worden georganiseerd, maar bottom-up. Van hieruit moeten beslissingen economisch worden verantwoord. Het is daarom niet gek dat duurzaamheid vertaald wordt naar economisch vertaalbare begrippen als CO2-reductie. Maar om KLM hierop te veroordelen zou te kort doen aan de ambities van het bedrijf: “Together with its partner Air France, KLM plays a leading role in the European airline industry offering reliability and a healthy dose of Dutch pragmatism, KLM’s 33.000 – strong workforce provides customers with innovative products and safe, efficient and service-oriented operations playing proactive attention to sustainability. In so doing KLM creates a balance between achieving profitable growth and upholding social and ecological values. An approach appreciated by customers, staff, shareholders and the environment.” Dit maakt KLM tot een partij die zich bewust is van zijn maatschappelijke positie en verantwoordelijkheid. Een voorloper wil ik ze niet noemen, maar toch wel een positieve noot in de luchtvaartindustrie.

De vier sprekers tijdens deze middag lieten wederom zien dat een ontmoeting tussen wetenschap en praktijk zo zijn vruchten afwerpt. Voor mij zijn deze te vertalen in de volgende stellingen:

• MVO is een veelheid aan sociale, maatschappelijke en duurzaamheidvraagstukken en verdient inmiddels een nadere specificering.
• Duurzaamheid zal een extra doorstart krijgen vanuit de maatschappij.
• Leiderschap heeft grote invloed op consistent MVO-beleid: InterfaceFLOR.
• Traditionele bedrijven hebben als het om MVO gaat een achterstand goed te maken: a) ze moeten het publiek extra overtuigen b) ze moeten het evenwicht zien te vinden tussen goed doen en het maken van winst.

Ik nodig iedereen van harte uit op deze stellingen en het stuk te reageren. Dit artikel was eerder te lezen op molblog.

Mijn beste boek in 2009: Good for Business

Ik sluit het jaar graag positief af. Niet aan de hand van een lijstje met goede voornemens. Maar door stil te staan bij het huidige jaar en daar lering uit te trekken. Qua boeken zat mijn leermoment in Good for Business. Een boek dat haarscherp laat zien dat het kapitalisme zoals we dat kennen niet alleen niet meer voldoet, maar ook razendsnel verandert ... no more business as usual.

Om tegemoet te komen aan de wensen van de veeleisende consument van vandaag maken grote bedrijven – van Wal-Mart tot General Electric – een evolutie door. Zij worden gedwongen op een nieuwe manier zaken te doen, omdat oude wetten niet langer gelden. Aan de hand van sprekende voorbeelden en onderzoeken maken Andrew Benett en zijn co-auteurs duidelijk dat er een viertal nieuwe regels gelden voor bedrijven die in de toekomst succesvol willen zijn:

• Doel voor winst
• Menselijk leiderschap
• Corporate bewustzijn
• Respecteer de macht van de consument

Hieronder volgt een korte samenvatting per punt.

Doel voor winst
“Customers must recognize that you stand for something.”
- Howard Schultz, CEO of Starbucks

Sta eens een moment stil bij de grote merken die je kent. Denk je dan aan de winst die deze merken maken of krijg je er een gevoel bij? Neem Nike, de absolute wereldleider in sportschoenen- en artikelen. Het merk is gebouwd op een boodschap van persoonlijke groei en ongekende menselijke mogelijkheden. Samengevat: Just Do it! Een ander merk dat tot de verbeelding spreekt is Whole Foods Market. Het merk heeft de volgende filosofie: “Whole foods, whole people, whole planet.” Whole Foods geeft zijn klanten niet alleen het gevoel dat zij bijdragen aan hun eigen gezondheid, maar sterker nog aan een beter klimaat voor de gehele planeet. Het voorbeeld van Nike en Whole Foods is een oorzaak en gevolg van de groeiende vraag van het publiek om een menselijkere vorm van zaken doen. Zij zien een bedrijf een sociale rol aannemen en verwachten dit ook van de concurrenten. Tegelijkertijd gaan de zakelijke leiders zien dat er geld te verdienen valt met het aannemen van een sociale rol. Zo heeft MVO een belangrijke rol gekregen in de overall business strategie van veel grote bedrijven. Een onderzoek van Euro RSCG naar het merk van de toekomst liet het volgende zien: 8 op de 10 respondenten gaf aan het belangrijk te vinden dat een bedrijf voor meer stond dan winstgevendheid.

Menselijk leiderschap
“Twenty first century CEO’s will be judged not only by how well they changed their industries, but also on how well they have led their companies to have positive effect on the world.”
- Hector Ruiz, Chairman and CEO, Advanced Micro Devices

In Nederland kennen we niet zo’n sterke traditie als het gaat om leiderschap. Maar in de Verenigde Staten neemt dit onderwerp een belangrijke plaats in in het publieke debat. Misschien is het goed om even stil te staan bij de baan van de leider van vandaag en de druk die daarbij hoort:

• Een gemiddelde duur van slechts 48 maanden
• Zijn/haar beloning is openbaar voor het publiek: onderwerp van debat en kritiek
• Dag en nacht beschikbaar zijn voor het bedrijf en op de hielen gezeten worden door de pers
• Totale accountability, zonder echt meetbare maatstaven

Ga er maar aanstaan. Om dit te kunnen moet je stevig in je schoenen staan. Daarbij komt dat de rol van de leider van de toekomst duidelijk verandert. Frederick Smith van FedEx omschreef dit als volgt.: “De leider heeft als belangrijkste taak om de visie en de waarden van de organisatie uit te dragen. Daarnaast moet de leider draagvlak vinden voor de visie en waarden. En ten slotte heeft de leider als taak deze visie en waarden te versterken.” En dit alles moet hij doen in een omgeving waarin klanten, personeel, leveranciers, investeerders en de locale gemeenschap vragen om een menselijke benadering van leiderschap. Maar goed als je dit in een perspectief plaatst van menselijk zakendoen, komt dit vanzelf.

Corporate bewustzijn: duurzaamheid
“A single decision by the chairman of Royal Dutch/Shell has a greater impact on the health of the planet than all the coffee-ground-composting, organic-cotton-wearing ecofreaks gathering in Washington, D.C., for Earth Day festivities this weekend.”
- Sharon Begley, senior editor, Newsweek

Het belang van het corporate merk neemt sterk toe. Wat een bedrijf doet straalt op het merk af en kan niet langer meer los daarvan worden gezien. Als het merk Shell zegt zich om het milieu te bekommeren en zich vervolgens bezondigd aan het illegaal dumpen van chemicaliën in Nigeria, wordt de merkclaim ongeloofwaardig. Daar kan geen campagne meer iets aan doen: real deeds lead to real consequences. Als we dat naar het nu vertalen dan is dat wat tien jaar geleden als idealisme gold nu een daad van zelfbehoud. Want nu het publiek zijn zorgen uit over de opwarming van de aarde, milieuvervuiling, mensenrechten, bedreigingen van energie- en watervoorraden kunnen bedrijven niet langer hun ogen hiervoor sluiten. Het bewuste merk begrijpt dat duurzaamheid en MVO een business opportunity is die je niet mag en kan laten liggen.

Respecteer de macht van de consument
“We are looking to corporations to be societal leaders, which means they need to act as political candidates do. Before I decide who gets my vote. I’m going to want to know who they are and where they are from. What is their mission? What is their purpose? I want to share in the company’s rituals and icons. And I want to understand why my candidate is better than the other guy.”
- Alex Castellanos, political media strategist and partner, National Media Inc.

De nieuwe consument staat niet langer aan de zijlijn. Maar communiceert over het merk, waar en wanneer hij/zij dat wil. Big Business is hun zaak geworden. Voor bedrijven betekent dit een nieuwe uitdaging. Zij moeten meer energie steken in de relatie met hun klant en meer moeite doen om de consument voor zich te winnen.

Tesco is een merk dat dit gegeven in de praktijk toepast en er van profiteert. Tesco hanteert het credo: treat people like you want to be treated. Zo krijgen consumenten de volgende garanties: gangpaden zijn schoon, ik kan krijgen wat ik wil, de prijzen zijn goed en het personeel is geweldig. Geen revolutionaire gedachtes , maar ze werken. Ook in Nederland als we naar het succes van Jumbo kijken.

Maar wat maakt dit boek nu zo goed? Met name zijn concrete behandeling van de problemen van dit moment: de financiële en milieucrisis. Het laat zien wat bedrijven nu al doen om zich beter te manifesteren en gaat in op wat het publiek van ze verwacht. Bovendien kijkt het op een positieve manier vooruit ...Wat we gisteren deden, maakt vandaag en wat we vandaag doen, bepaalt morgen. Gelukkig nieuwjaar!

Deze post verscheen eerder op Molblog.

Creatie: BCC Held

BCC zet de lijn van duurzaam besef voort. Nu met een commercial met een humoristische ondertoon. Want als de dieren de hoofdpersoon bedanken bekent de held ... ik deed het voor het geld. Maar dat maakt de natuur natuurlijk niet uit. Het gekozen partnership met het WNF is slim gevonden.

Bureau: DDB Amsterdam Categorie: Retail/Duurzaamheid